Bóng đá là môn thể thao vua, và World Cup chính là ngày hội lớn nhất của môn thể thao ấy. Nhưng bạn có bao giờ tự hỏi: World Cup đầu tiên được tổ chức ở đâu? Ai đã vô địch? Và giải đấu đó diễn ra như thế nào? Nếu bạn đang tìm câu trả lời, bài viết này trang 90PTV sẽ đưa bạn ngược dòng thời gian về năm 1930 — thời điểm bóng đá thế giới viết trang đầu tiên của một huyền thoại kéo dài hơn 90 năm.
World Cup đầu tiên được tổ chức ở đâu?
World Cup đầu tiên được tổ chức ở đâu? Câu trả lời ngắn gọn: World Cup đầu tiên được tổ chức tại Uruguay, Nam Mỹ, vào năm 1930.
Cụ thể hơn, hầu hết các trận đấu của giải được diễn ra tại thủ đô Montevideo — thành phố sôi động nằm bên bờ sông La Plata. Đây không phải một lựa chọn ngẫu nhiên. Uruguay khi đó là đội tuyển bóng đá mạnh nhất thế giới, đã giành hai huy chương vàng Olympic liên tiếp vào năm 1924 và 1928, đồng thời cũng đang chuẩn bị kỷ niệm 100 năm độc lập. Tất cả những điều đó khiến quốc gia Nam Mỹ nhỏ bé này trở thành ứng viên hoàn hảo để đăng cai sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh lần đầu tiên trong lịch sử.
Bối cảnh ra đời của World Cup đầu tiên
World Cup đầu tiên được tổ chức ở đâu? Trước năm 1930, bóng đá quốc tế chủ yếu được tổ chức thông qua các kỳ Thế vận hội Olympic. Tuy nhiên, FIFA — tổ chức bóng đá thế giới thành lập năm 1904 — luôn ấp ủ khát vọng tổ chức một giải đấu riêng dành cho bóng đá, nơi các đội tuyển quốc gia tranh tài trực tiếp mà không bị ràng buộc bởi quy định của Thế vận hội.
Năm 1928, tại Đại hội FIFA ở Amsterdam, Chủ tịch Jules Rimet chính thức thúc đẩy ý tưởng tổ chức một giải vô địch bóng đá thế giới độc lập. Năm 1929, FIFA bỏ phiếu và Uruguay được chọn làm quốc gia đăng cai đầu tiên. Chiếc cúp vàng danh giá sau này được đặt tên theo ông — Cúp Jules Rimet — như một sự tri ân với công lao của người đã khai sinh ra giải đấu lừng danh này.
Không phải tự nhiên mà Uruguay giành được quyền đăng cai. Có một số lý do khiến FIFA tin tưởng trao cho họ vinh dự này:
Thứ nhất, Uruguay khi đó đang ở đỉnh cao bóng đá thế giới với hai tấm huy chương vàng Olympic liên tiếp. Thứ hai, chính phủ Uruguay cam kết tài trợ toàn bộ chi phí đi lại và ăn ở cho tất cả các đội tham dự — một điều cực kỳ hấp dẫn trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu đang chịu ảnh hưởng của cuộc Đại Khủng hoảng kinh tế. Thứ ba, năm 1930 đúng dịp Uruguay kỷ niệm tròn 100 năm lập hiến, vì vậy giải đấu cũng mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt với người dân nơi đây.
Những con số ấn tượng của World Cup 1930
Thời gian và địa điểm thi đấu
World Cup đầu tiên diễn ra từ ngày 13 đến 30 tháng 7 năm 1930. Toàn bộ giải kéo dài chưa đến ba tuần, nhưng đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử bóng đá thế giới.
Ba sân vận động được sử dụng trong giải đấu, tất cả đều nằm tại Montevideo:
- Sân Estadio Centenario — sân vận động chính, được xây dựng đặc biệt cho giải đấu này với sức chứa khoảng 90.000 chỗ ngồi. Đây cũng là nơi diễn ra trận chung kết lịch sử.
- Sân Estadio Gran Parque Central — sân nhà của câu lạc bộ Nacional.
- Sân Estadio Pocitos — sân nhỏ hơn, dùng cho các trận đấu vòng bảng.
Số đội tham dự
Tổng cộng có 13 đội tuyển quốc gia tham dự World Cup 1930, bao gồm:
- 4 đội châu Âu: Pháp, Bỉ, Nam Tư và Romania
- 9 đội từ châu Mỹ: Uruguay, Argentina, Brazil, Bolivia, Chile, Mexico, Paraguay, Peru và Mỹ
Con số này khá khiêm tốn so với 32 đội của World Cup hiện đại. Nguyên nhân chủ yếu là do hành trình từ châu Âu sang Nam Mỹ khi đó vô cùng dài và tốn kém — chuyến tàu biển mất đến 2 đến 3 tuần. Nhiều quốc gia châu Âu lớn như Anh, Đức, Ý hay Tây Ban Nha đã từ chối tham dự vì lý do này.
Diễn biến giải đấu — Từ vòng bảng đến chung kết
Thể thức thi đấu
World Cup 1930 sử dụng thể thức khá đơn giản: 13 đội được chia thành 4 bảng (ba bảng có 3 đội, một bảng có 4 đội). Đội đứng đầu mỗi bảng sẽ tiến vào vòng bán kết theo thể thức loại trực tiếp, và sau đó là trận chung kết.
Những trận đấu đáng nhớ ở vòng bảng
Nếu như xem trực tiếp bóng đá thường xuyên thì cũng nhớ với trận đấu khai mạc giải diễn ra vào ngày 13 tháng 7 năm 1930 giữa Pháp và Mexico, kết thúc với tỷ số 4-1 nghiêng về phía Pháp. Cùng ngày, Mỹ thắng Bỉ 3-0. Đây là những trận đấu World Cup đầu tiên trong lịch sử.
Một trong những điểm thú vị của giải là Mỹ thể hiện vượt kỳ vọng khi vượt qua vòng bảng khá dễ dàng, thậm chí đánh bại Paraguay 3-0 để giành vé vào bán kết.
Vòng bán kết
Bốn đội vào bán kết gồm Uruguay, Argentina, Mỹ và Nam Tư.
- Bán kết 1: Argentina thắng Mỹ với tỷ số đậm 6-1. Đây là thất bại nặng nề đối với “những ngôi sao” đến từ Bắc Mỹ.
- Bán kết 2: Uruguay thắng Nam Tư 6-1 trong một trận đấu Uruguay thống trị hoàn toàn từ đầu đến cuối.
Thú vị thay, cả hai bán kết đều kết thúc với cùng tỷ số 6-1, dọn đường cho một trận chung kết được mong đợi nhất: Uruguay đối đầu Argentina — hai quốc gia láng giềng, hai đối thủ truyền kiếp Nam Mỹ.
Trận chung kết lịch sử: Uruguay vs Argentina
Tìm hiểu về World Cup đầu tiên được tổ chức ở đâu cũng nhớ trận chung kết diễn ra vào ngày 30 tháng 7 năm 1930 tại sân Estadio Centenario trước khoảng 68.000 đến 93.000 khán giả (các con số lịch sử có đôi chút khác biệt tùy nguồn). Cả Uruguay lẫn Argentina đều cử hàng chục nghìn cổ động viên đến sân. Phía Argentina thậm chí đã thuê tàu thuyền để vượt sông La Plata sang Montevideo cổ vũ cho đội nhà.
Theo phóng viên đưa tin cũng biết một chi tiết thú vị ít người biết: trước trận chung kết, hai đội đã tranh cãi kịch liệt về quả bóng sẽ dùng. Argentina muốn dùng quả bóng của họ, Uruguay cũng muốn dùng của mình. Cuối cùng, ban tổ chức quyết định: hiệp 1 dùng bóng của Argentina, hiệp 2 dùng bóng của Uruguay.
Trận chung kết diễn ra vô cùng kịch tính. Argentina ghi bàn trước và dẫn 2-1 vào cuối hiệp 1, khiến hàng vạn cổ động viên Uruguay nín thở lo lắng.
Tuy nhiên, bước sang hiệp 2 — khi quả bóng của Uruguay được đưa vào sử dụng — chủ nhà bùng nổ hoàn toàn. Pedro Cea, Santos Iriarte và Héctor Castro lần lượt ghi bàn, đưa Uruguay từ chỗ bị dẫn đến chiến thắng chung cuộc 4-2. Triệu triệu người dân Uruguay trên khắp đất nước vỡ òa trong niềm vui chiến thắng.
Uruguay trở thành đội tuyển đầu tiên trong lịch sử giành chức vô địch World Cup. Chiến thắng này không chỉ mang ý nghĩa thể thao mà còn là niềm tự hào to lớn của cả dân tộc, đặc biệt trong năm kỷ niệm 100 năm độc lập.
Sau trận chung kết, chính phủ Uruguay tuyên bố ngày 30 tháng 7 là ngày nghỉ lễ quốc gia. Hàng chục nghìn người đổ ra đường ăn mừng suốt đêm tại Montevideo.
Tổng kết
Nhìn lại World Cup đầu tiên năm 1930, chúng ta thấy một giải đấu còn nhiều thô sơ và bất cập: ít đội tham dự, hành trình xa xôi khiến nhiều cường quốc vắng mặt, cơ sở hạ tầng chưa hoàn chỉnh. Thế nhưng, tinh thần và ý nghĩa của nó thì vĩ đại không kém bất kỳ kỳ World Cup nào sau này.
Uruguay và sân Estadio Centenario tại Montevideo — đó là câu trả lời đầy đủ cho câu hỏi “World Cup đầu tiên được tổ chức ở đâu?”. Một đất nước nhỏ bé ở Nam Mỹ đã dũng cảm đứng ra đăng cai, đầu tư, và trao cho thế giới một món quà vô giá: giải đấu bóng đá lớn nhất hành tinh.